Het is niet onopgemerkt gebleven.
Dat is wat ik doe. Ik probeer getuigenis af te leggen van het leven van MIDAS PANDORA. Ik laat me niet geruisloos naar de slachtbank leiden.
Het is heerlijk weer eens te lezen. Umberto neemt me mee en binnen enkele dagen reis ik naar Milaan en Salvador de Bahia. Ik leef mee met Tempeliers, Rozenkruisers, Vrijmetselaars en bevind me op de meest uiteenlopende tijdstippen op de vreemdste plaatsen, terwijl ik ondertussen op de bank lig en boterhammen met oude kaas en paté snoep.
Ik herinner me nu dat ik ooit in zo'n gebouw in Parijs, in zo'n hokje, door een periscoop heb gekeken, net als Casaubon. Dat moet geweest zijn tijdens mijn laatste bezoek aan Parijs, halverwege de jaren negentig van de vorige eeuw, samen met Weo, Weepa en Pie Wil. Ik herinner me dat hokje, dat apparaat, de occulairen en een ondersteboven staand stadsgezicht. Maar ik heb geen idee in welk gebouw, of waarom we daar waren. Is die herinnering nu echt, of haal ik zaken door elkaar?
"Quid est veritas?" vroeg Belbo.
"Wij," zei ik.
Reïntegratie
In Nederland is er een grote beroepsbevolking. Iedereen die recht van lijf en leden is, een 'normale' ontwikkeling heeft doorlopen, geen afwijkende mening heeft, geen afwijkend gedrag, blijft zitten op de plek die hem door staat en vaderland is toebedeeld, mag werken, deelnemen aan het sociale leven, een huis, partner, kinderen, vakantie, boormachine etc..
In Nederland zijn enkel honderduizend werklozen, statistisch gezien. Volledige bezetting van alle vacatures is een utopie. Door veranderingen in de arbeidsmarkt, door conjuncturele fluctuaties etc. Zullen er steeds enkele honderduizend werklozen zijn. Soms meer, soms minder. Iedereen kan in principe het lot treffen werkloos te worden, voor kortere of langere tijd.
Een gedeelte van de werklozen is structureel werkloos. Grote groepen mensen zijn zwakbegaafd, geestesziek, gehandicapt enz.. Deelname aan het reguliere arbeidsproces en vooral de arbeidsmarkt is, zonder kunst en vliegwerk, voor deze mensen onmogelijk.
Grote groepen personen worden om andere redenen buitengesloten van de arbeidsmarkt. Ze zijn te zwak, te arm, te oud, van de verkeerde etnische achtergrond, etc.. Gek genoeg: sommige mensen zijn zelfs te intelligent voor de arbeidsmarkt.
Veel mensen worden gedwongen om wetteloze toestanden te tolereren, om maar werk te hebben: onbetaald overwerk, vernederingen, werk beneden hun niveau, smerig werk, werk waar ze ziek of geestesziek van worden. Ze vinden hun plek niet en zwerven van de ene baan naar de ander.
Een klein aantal mensen houdt de eer aan zichzelf en neemt genoegen met een leven zonder betaald werk, doodeenvoudig omdat dit eervoller is of omdat ze niet nog zieker willen worden dan ze (vaak door hun werk) al zijn geworden.
Een, zeer kleine, allerlaatste groep, bestaat uit volkomen asociale personen die werkloos zijn omdat ze op die manier uiting kunnen geven aan het feit dat ze om niets en niemand geven of om op die manier de handen vrij te hebben voor criminele activiteiten.
Al die groepen werklozen worden door de overheid op een hoop gegooid.
De overheid vindt dat ze iets moet doen aan de werkloosheid, althans, ze is van mening dat de kiezers vinden dat de overheid er iets aan moet doen. De overheid wordt gevormd door een politieke elite die graag herkozen wil worden. Dus doet de overheid iets. De overheid wil vooral iets duidelijk maken, nl: A. dat ze iets doet aan de werkloosheid. B. dat misbruik van een werkloosheidsuitkering gestraft wordt.
Of de middelen die de overheid inzet ook werkelijk succes hebben bij de bestrijding van de werkloosheid, zelfs of het überhaupt mogelijk is iets aan de werkloosheid te doen, is minder belangrijk. Als de kiezer maar het idee heeft dat er iets gebeurt en dat mensen waarvan men denkt dat ze vrijwillig deel uitmaken van het leger der werklozen hard worden aangepakt.
De geschetste problemen zijn zo oud als Methusalem, de aanpak ervan wordt enerzijds steeds gesoigneerder, anderzijds steeds absurder. Na de werkkampen uit de jaren 30 en achtereenvolgend de harde hand, de strafkortingen, en voortdurende controllemaatregelen, is er de laatste decenia een hele industrie ontstaan: De reïntegratiebedrijven. Het idee dat men wil communiceren is: Mensen die niet deelnemen aan de arbeidsmarkt hebben hulp nodig. Met die hulp zullen ze er in slagen weer volledig en permanent aan het arbeidsproces deel te nemen. Lukt dat niet meteen, dan wordt de 'hulp' opgeschroeft, er komen premies voor werkgevers, training na training, opleidingen, counseling, desnoods (zoals onlangs in Maastricht) zelfs rebirthing. Men moet en zal de duivel uitdrijven.
Stel er zijn 300.000 werklozen en 300.005 vrije banen. Dan krijgen die 300.000 werklozen een sollicitatietraining met groepsbijeenkomsten en collectieve biechten. Daarmee gewapend gaan die werklozen de arbeidsmarkt op, beconcureren elkaar hevig met steeds betere en foutlozere sollicitatiebrieven, internet wordt ingeschakeld etc.. Zij er daarna meer mensen aan het werk? Nee. Wel hebben er een aantal verschuivingen plaatsgevonden. Mensen die eerst makkelijk opnieuw aan de bak zouden komen, lukt dat niet meer, want ze kunnen niet zo goed solliciteren, terwijl sommigen die anders altijd het onderspit dielven, nu opeens wèl aan de bak komen, zolang als het duurt. Het komt zelfs voor dat sommige mensen hun baan verliezen, doordat hun werkgevers overspoeld worden met geweldige sollicitatiebrieven waar ze niet aan voorbij kunnen.
Voor mensen waarvan men denkt dat de afstand tot de arbeidsmarkt te groot is, zijn er weer andere oplossingen. Hiervoor wordt niet in de eerste plaats betaalde arbeid gezocht. Neen, als men maar 'participeert'. Dat kan van alles zijn: Papiertjes prikken, vrijwilligerswerk, 'werk' verrichten voor derden, voor reïntegratiebedrijven etc.. De definitie 'reïntegratiebedrijf' wordt hier ruim genomen; ieder commerciële of ideële organisatie kan die status in principe verwerven. Er is in feite maar één uitzondering: men mag niet aan zelf gestelde doelen werken; er moet een derde partij bij betrokken zijn.
Het gaat hierbij dus om een toneelspel, een klucht en drama tegelijk, waarbij honderduizenden mensen bij betrokken zijn. Een industrie waar honderden milioenen in omgaan. Ieder weldenkend mens in Nederland weet dat en zal het ook toegeven. Behalve diegenen die die onzin verzonnen hebben en degenen die het moeten uitvoeren. De eersten omdat ze nu eenmaal geen kiezers willen kwijtraken, de anderen omdat ze er nu eenmaal hun boterham mee verdienen. Ja, misschien geloven ze ook nog in wat ze doen.
Ik vind zoiets stuitend, getuigend van een weerzinwekkend cynisme. Het idee dat honderduizenden mensen allerhand zinloze hersenspoelingen moeten ondergaan, alleen omdat ze anders hun toch al karige uitkering kwijtraken. Het idee dat honderduizenden mensen steeds maar weer wordt aangepraat dat er iets mis is met hen, dat er iets aan hen moet veranderen, dat ze bepaalde vaardigheden missen, dat er nodig nòg een psycholoog of op z'n minst een agoog naar hun moet kijken. Het idee dat tienduizenden zogenaamde arbeidsmarktdeskundigen, welzijnswerkers, of hoe ze verder ook genoemd willen worden, dit soort martelpraktijken uitvoeren simpel omdat ze er een goede boterham aan verdienen of omdat ze zich nu eenmaal pricipieel met de macht conformeren.
en dan maar met de vinger wijzen naar Rusland, China, Iran. Dáár worden mensenrechten geschonden. In de zestiende eeuw waren er heksenpocessen, schandalig! Welke collectieve zwijnerij er onder onze eigen ogen plaatsvindt, daar hebben we geen ogen voor. Pas als het geschiedenis is, wordt het gezien.